Aflevering uitgezonden op 2026-06-29 · 137 min · YouTube
Amerikaanse overheid blokkeert GPT-5.6, AI-diefstal door Alibaba en waarom OpenAI zijn beursgang uitstelt
Moonshots #267 — 29 juni 2026 — 138 min
Waar gaat het over
In deze aflevering bespreken Peter Diamandis en zijn team de toenemende invloed van de Amerikaanse overheid op de sector van artificiële intelligentie (AI), met name de blokkade op nieuwe AI-modellen van OpenAI en Anthropic. Ze analyseren waarom OpenAI zijn beursgang (de verkoop van aandelen aan het grote publiek) uitstelt en duiken in de beschuldigingen dat het Chinese Alibaba op grote schaal AI-kennis zou stelen. Verder komen ook de plannen van Neuralink voor telepathie en nieuwe investeringen in quantumcomputers (een nieuw type supercomputer) aan bod.
Het nieuws van deze week
- XPRIZE voor bosbrandbestrijding (02:03) — Peter Diamandis was in Alaska voor de finale van de Wildfire XPRIZE, een competitie die teams uitdaagt om bosbranden bij de start op te sporen en volledig zelfstandig met drones te blussen binnen tien minuten. Drie teams, waaronder een van het defensiebedrijf Anduril, namen deel aan de eindronde.
- Amerikaanse overheid controleert vrijgave van top-AI (06:54) — Voor het eerst in de geschiedenis heeft de Amerikaanse overheid uit naam van de nationale veiligheid de vrijgave van commerciële AI-modellen aan banden gelegd. De allernieuwste en krachtigste modellen (de zogenaamde frontier models) van Anthropic (Mythos 5) en OpenAI (GPT-5.6) mogen slechts aan een selecte, door de overheid goedgekeurde groep bedrijven worden vrijgegeven.
- OpenAI kondigt drie versies van GPT-5.6 aan (08:02) — OpenAI heeft drie varianten van zijn nieuwste model onthuld: "Sol" (het paradepaardje), "Terra" (de middenmoot) en "Luna" (een snelle, goedkopere versie). De toegang tot al deze modellen wordt momenteel door het Witte Huis beperkt.
- Oudere AI-modellen presteren beter met een 'harness' (14:31) — Volgens Emad Mostaque kunnen oudere, publiek beschikbare AI-modellen (zoals GPT-5.5) de prestaties van de nieuwste, afgeschermde modellen overtreffen wanneer ze worden gecombineerd met een slimme software-omgeving. Zo'n 'harness' is een extern softwarepakket dat rond een AI-model wordt gebouwd om het aan te sturen en beter te maken voor specifieke taken.
- Overheidsingrijpen mogelijk te laat (17:02) — Het feit dat oudere modellen met de juiste aansturing even krachtig kunnen zijn als de nieuwste generatie, betekent volgens de presentatoren dat de poging van de overheid om de technologie te controleren mogelijk te laat komt. De capaciteiten die men wil inperken, zijn in feite al in de wereld aanwezig en kunnen met de juiste technieken worden benut.
- AI-model Mythos kraakte geheime overheidssystemen (26:17) — De directe aanleiding voor de overheidsmaatregel was een test waarbij het Mythos-model van Anthropic "binnen enkele uren" zwakke plekken vond in hoogst geheime computersystemen van de Amerikaanse overheid. Senator Mark Warner noemde het resultaat een schok en stelde dat de tool "in bijna al onze geheime systemen inbrak".
- OpenAI ontwikkelt AI om cyberaanvallen te herstellen (34:35) — OpenAI werkt aan een gespecialiseerd model, GPT-5.5 Cyber (codenaam "Daybreak"), dat niet alleen veiligheidsgaten kan vinden, maar ook automatisch de computercode kan schrijven om ze te herstellen. Het doel is om een AI te creëren die systemen verdedigt en gaten sneller dicht dan aanvallers ze kunnen vinden.
- OpenAI stelt beursgang uit (42:24) — De leiding van OpenAI heeft besloten haar geplande beursgang uit te stellen, mogelijk tot 2027. Het bedrijf wil wachten tot het een bedrijfswaarde van meer dan duizend miljard dollar kan rechtvaardigen en wil de druk van de aandelenmarkt vermijden terwijl het nog enorme bedragen investeert in rekenkracht.
- Neuralink wil dit jaar telepathie testen (55:33) — Elon Musk kondigde aan dat Neuralink later dit jaar mogelijk de eerste directe, mens-tot-mens communicatie via gedachten zal proberen tot stand te brengen. Hierbij zouden gedachten rechtstreeks van het ene brein naar het andere worden gestuurd via de hersenimplantaten.
- Brein lijkt op een AI-model (57:00) — Een recente wetenschappelijke publicatie toonde aan dat het menselijk brein begrippen op een vergelijkbare manier organiseert als een AI-model, namelijk in een soort wiskundige 'kaart' (een zogenaamde latente ruimte). Woorden met een gelijkaardige betekenis (bv. 'hond' en het Spaanse 'perro') liggen fysiek dicht bij elkaar in de hersenen, wat doet vermoeden dat telepathie makkelijker zou kunnen zijn dan gedacht.
- Elon Musk stopt met 'Star'-namen (62:19) — Na het lanceren van een reeks bedrijven met 'Star' in de naam (Starlink, Starship, Starfall voor vracht, Starmind voor AI in de ruimte, Starpipe voor gasleidingen), tweette Musk: "We minderen met het voorvoegsel 'star'. Het wordt een beetje gek. Te veel star shit."
- ByteDance toont indrukwekkende AI-video (67:46) — Het Chinese ByteDance, het moederbedrijf van TikTok, heeft SeaDance 2.5 gelanceerd. Dit AI-model kan video's maken die niet van echt te onderscheiden zijn, van 30 seconden en in haarscherpe beeldkwaliteit (4K). Gebruikers krijgen verregaande controle over de regie, personages en stijl, wat de voorsprong van China op het gebied van AI-video's maken bevestigt.
- Anthropic beschuldigt Alibaba van massale AI-diefstal (79:35) — Anthropic beweert dat het Chinese techbedrijf Alibaba een grootschalige campagne heeft gevoerd om de kennis van hun Claude-model te kopiëren. Via 25.000 valse accounts zouden bijna 29 miljoen interacties zijn uitgevoerd om het eigen model van Alibaba te trainen. Dit is een techniek die 'distillatie' wordt genoemd, waarbij men de kennis van een bestaand AI-model 'afkijkt'.
- Amerikaanse overheid investeert in quantumcomputers (90:39) — De regering-Trump heeft via een presidentieel bevel 2 miljard dollar vrijgemaakt om de Amerikaanse ontwikkeling van quantumcomputers te versnellen. IBM ontvangt de helft van dit bedrag. De technologie wordt als zo belangrijk beschouwd dat het onderzoek wordt beschermd met dezelfde geheimhouding als kernwapens.
- Farmareus Eli Lilly investeert in 'minder slaap'-pil (107:03) — Eli Lilly heeft voor 6,3 miljard dollar Santessa Pharmaceuticals overgenomen, een bedrijf dat een medicijn ontwikkelt dat zich richt op orexine. Dit is een stof in de hersenen die de waakzaamheid regelt. De hoop is een middel te creëren waardoor mensen met slechts vier uur slaap kunnen functioneren, wat een enorme impact kan hebben op productiviteit en levensstijl.
Drie kernideeën
1. De overheid wordt een sleutelspeler in AI, maar is mogelijk te laat
De beslissing van de Amerikaanse overheid om de meest geavanceerde AI-modellen te controleren, luidt een nieuw tijdperk in waarin AI wordt behandeld als een strategische nationale hulpbron, vergelijkbaar met wapentechnologie. Washington wil bepalen wie toegang krijgt tot de krachtigste systemen. Tegelijkertijd toont de opkomst van 'harnesses' en de snelle verbetering van open-source modellen (software waarvan de broncode vrij beschikbaar is voor iedereen) aan dat deze controle moeilijk af te dwingen is. De kennis en technieken om extreem krachtige AI te bouwen verspreiden zich zo snel dat de poging om de "geest terug in de fles te krijgen" een maat voor niets zou kunnen zijn.
2. De rivaliteit tussen de VS en China escaleert tot een AI-koude-oorlog
De concurrentie in de AI-sector verschuift van een strijd tussen bedrijven naar een geopolitieke confrontatie tussen de VS en China. De beschuldigingen van diefstal van intellectuele eigendom (zoals uitvindingen en softwarecode), zoals de 'distillatie'-campagne van Alibaba, worden gebruikt als rechtvaardiging voor strengere exportbeperkingen. Dit leidt tot de vorming van twee gescheiden technologische blokken. De VS probeert zijn voorsprong te beschermen door de toegang voor buitenlandse partijen, met name China, af te sluiten, terwijl China investeert in zijn eigen modellen en technieken om de kloof te dichten.
3. AI wordt steeds vaker ingezet om zijn eigen problemen op te lossen
De podcast benadrukt een opvallende trend: de grootste uitdagingen die AI creëert, worden aangepakt met nog slimmere AI. De dreiging van door AI-aangedreven cyberaanvallen wordt beantwoord met AI die systemen verdedigt en automatisch lekken dicht (zoals OpenAI's Daybreak). De vrees dat intellectueel eigendom waardeloos wordt, kan worden tegengegaan door AI-systemen die patenten en auteursrechten veel doeltreffender kunnen verdedigen dan menselijke advocaten. De oplossing voor de risico's van AI lijkt niet te liggen in minder technologie, maar in slimmere AI die beter is afgestemd op wat wij als mensen belangrijk vinden.
Quote van de week
"Het slot van die zin zou zijn: daarom is de overheid te laat."
— Dave Blunden, op 17:02
Wat betekent dit
De toenemende controle van de VS op AI heeft directe gevolgen voor Europa en België. Als de toegang tot de meest geavanceerde modellen beperkt wordt tot Amerikaanse bedrijven, dreigen Europese vernieuwers, waaronder onderzoekscentra zoals imec en universiteiten als de KU Leuven, achterop te raken. Dit creëert een strategisch dilemma: ofwel meegaan in het dure, streng gereguleerde Amerikaanse geheel van bedrijven en regels (het ecosysteem), ofwel kijken naar alternatieven, zoals de steeds krachtiger wordende open-source modellen uit China.
Die laatste optie brengt echter risico's met zich mee op het vlak van veiligheid en vertrouwen, thema's die centraal staan in de Europese AI Act (de nieuwe Europese wet die regels oplegt aan AI) en de GDPR (de Europese privacywet). Voor Belgische en Europese bedrijven wordt de vraag steeds prangender: hoe kunnen we vernieuwen in een wereld die technologisch in tweeën splijt, zonder onze onafhankelijkheid op technologisch vlak (strategische autonomie) of onze waarden rond privacy en veiligheid op te geven? De keuzes die nu worden gemaakt, bepalen of Europa een speler of slechts een speelbal wordt in de wereldwijde AI-wedloop.
Verder lezen