Aflevering uitgezonden op 2026-05-23 · 111 min · YouTube

De beursgang van SpaceX met meer dan 75 miljard dollar, GPT-5.5 verslaat Polymarket, en AI lost 80 jaar oud wiskundig probleem op

Moonshots #257 — 2026-05-23 — 112 min

Waar gaat het over

In deze aflevering bespreken Peter Diamandis en zijn co-hosts Salim Ismail, Alex Wiesner-Gross en Dave Blunden de enorme ontwikkelingen op het gebied van ruimtevaart, kunstmatige intelligentie (AI - slimme computerprogramma’s die dingen kunnen leren en doen) en biotechnologie (technieken waarbij men levende wezens of delen daarvan gebruikt). Ze behandelen onder andere de aanstaande beursgang (IPO - de eerste keer dat een bedrijf zijn aandelen op de beurs te koop aanbiedt) van SpaceX, de voorspellende kracht van nieuwe AI-modellen en een door AI opgelost wiskundig probleem, met een kritische blik op de impact op mens en maatschappij.

Het nieuws van deze week

• Historische Beursgang van SpaceX (03:01) — SpaceX heeft documenten ingediend voor wat de grootste beursgang (IPO) in de geschiedenis kan worden, waarbij 75 miljard dollar wordt opgehaald tegen een geschatte waarde van waarschijnlijk meer dan 1,75 biljoen dollar. Dit is 2,5 keer groter dan de beursgang van Saudi Aramco. Elon Musk behoudt de controle via 'super voting rights' (extra stemrechten), waardoor mensen binnen het bedrijf 86% van de stemmen beheren. De documenten van SpaceX spreken van een totale bereikbare markt van 28,5 biljoen dollar, wat duidt op hun ambitie om een allesomvattende infrastructuur aan te bieden, vergelijkbaar met Microsoft, maar dan in de ruimte.

• Anthropic betaalt SpaceX voor datacentercapaciteit (05:47) — Het blijkt dat Anthropic (een bedrijf dat AI-modellen ontwikkelt) SpaceX jaarlijks 15 miljard dollar betaalt voor toegang tot datacentercapaciteit (de mogelijkheid om gegevens te bewaren en te verwerken in grote computercentra), inclusief de systemen 'Colossus One' en 'Colossus Two'. Dit suggereert dat SpaceX de ontwikkeling van eigen fundamentele AI-modellen (de basisprogramma’s waar andere AI-toepassingen op voortbouwen) mogelijk staakt ten gunste van de infrastructuurlaag (het leveren van de benodigde computerkracht), waarbij ze zich richten op het opbouwen van wat wordt omschreven als een 'Dyson zwerm' (een enorme verzameling) van datacenters en de hogere toepassingslaag (de programma's die gebruikers rechtstreeks gebruiken) via 'MacroHard' (een samenwerking met Tesla).

• XAI personeelsverloop naar Anthropic (10:20) — Er is een aanzienlijk vertrek van top talent van XAI (het AI-bedrijf van Elon Musk) naar Anthropic. Dit versterkt het beeld van een duopolie (een situatie waarin twee bedrijven bijna alle macht hebben) in de AI-sector, waarbij de beste onderzoekers zich bij Anthropic voegen en gebruikmaken van de rekenkracht die SpaceX levert.

• Starship V3 lanceert met focus op ruimtetransport (15:00) — SpaceX heeft de lancering van Starship V3 voorbereid, een ruimtevaartuig met een laadvermogen van 100 ton naar een baan om de aarde. De vlucht zou de koppelpoorten (aansluitpunten) demonstreren die essentieel zijn voor het bijtanken in een baan om de aarde, een vereiste voor toekomstige missies naar de maan (Artemis 3 en 4) en Mars. Starship is ontworpen voor volledige herbruikbaarheid, met als doel frequente, "net zoals bij een luchtvaartmaatschappij"-operaties.

• AI verslaat voorspellingsmarkten (22:42) — GPT-5.5 Codex van OpenAI (een AI-model van het bedrijf OpenAI) heeft 25% nauwkeurigheid behaald in voorspellende taken, waarmee het de 'crowd predictions' (voorspellingen van een grote groep mensen) van Polymarket (een platform voor weddenschappen over toekomstige gebeurtenissen) verslaat bij het voorspellen van toekomstige evenementen, zoals de Super Bowl. Dit gebeurt via 'FutureSim', een vergelijkingstest (benchmark) die AI-modellen toegang geeft tot nieuwsberichten en hen vraagt gebeurtenissen over 90 dagen te voorspellen, zonder toegang tot het internet. Dit wordt gezien als het begin van "AI-wijsheid", vergelijkbaar met Isaac Asimovs concept van 'Psychohistory' (een fictieve wetenschap die de toekomst kan voorspellen).

• ChatGPT als financiële adviseur (28:32) — OpenAI lanceert een persoonlijke financiële modus in ChatGPT (een AI-programma dat met mensen kan praten), die toegang heeft tot 12.000 financiële instellingen. ChatGPT Pro-gebruikers kunnen gepersonaliseerde vragen stellen over uitgaven, schulden, belastingen en langetermijnplanning, waarmee OpenAI een markt van 12 miljard dollar probeert te betreden. Dit volgt op een trend waarbij fundamentele AI-modellen (de basisprogramma’s) zich richten op specifieke sectoren.

• OpenAI bereidt Beursgang voor (33:02) — OpenAI bereidt zich voor op een beursgang (IPO), mogelijk al deze week, nu ze de zaak tegen Elon Musk hebben gewonnen en de concurrentie met Anthropic om kapitaal (geld) intensiever wordt. Dit toont een versnelling in de race om toegang tot beschikbare fondsen voor de enorme benodigde rekenkracht (computervermogen).

• AI lost 80 jaar oud wiskundig probleem op (35:50) — Een AI-model van OpenAI heeft een 80 jaar oud onopgelost probleem in discrete meetkunde (een tak van de wiskunde) van de Hongaarse wiskundige Paul Erdős weerlegd. Het probleem betreft het maximale aantal paren van punten op een vlak die op een vaste afstand van elkaar kunnen liggen. De AI vond een 'zwak superlineaire' oplossing (een oplossing die beter is dan lineair, maar niet razendsnel veel beter), wat aangeeft dat het niet alleen sneller was, maar ook 'slimmer' en in staat was onconventionele, maar correcte paden te verkennen.

• Chinese AI-groepen leiden in videogeneratie (43:46) — Chinese AI-groepen zoals ByteDance (Cdance 2.0) en Kaohsiung (Kling) presteren beter dan hun Amerikaanse concurrenten op het gebied van videogeneratie (het maken van video's met behulp van AI). Dit komt niet zozeer door betere algoritmes (rekenkundige stappen om een probleem op te lossen), maar door de toegang tot enorme hoeveelheden videodata van platforms zoals TikTok en Douyin, die fungeren als "trainingslussen verhuld als entertainmentplatforms" (verzamelingen van gegevens die de AI leert hoe hij video's moet maken, vermomd als entertainment).

• Terugslag tegen AI in de samenleving (51:41) — Voormalig Google-topman Eric Schmidt werd uitgejouwd tijdens een toespraak aan de Universiteit van Arizona toen hij AI noemde. Dit symboliseert een groeiende angst en woede onder de nieuwe generatie over de ontwrichtende impact van AI op carrières. De hosts benadrukken de kloof tussen AI-elites (mensen die veel weten over en profiteren van AI) en jongeren en pleiten voor ondernemerschap en het aanpassen van onderwijssystemen aan de AI-realiteit.

• Academische integriteit onder druk door AI (61:07) — Een onderzoek aan Stanford toonde aan dat 49% van de studenten informatica liever zou valsspelen dan zakken, waarbij AI-hulpmiddelen in bijna elke les worden gebruikt. Dit heeft ertoe geleid dat Stanford weer fysieke, gecontroleerde examens introduceerde. De discussie draait om de relevantie van het huidige onderwijs en de noodzaak om studenten te leren hoe ze AI effectief kunnen gebruiken, in plaats van het te verbieden.

• Meta's monitoring van werknemers voor AI-training (65:47) — Meta (het moederbedrijf van Facebook) heeft software geïnstalleerd op de computers van werknemers die muisbewegingen, klikken en schermactiviteit volgt, naar verluidt om AI-agenten (computerprogramma's die zelfstandig taken kunnen uitvoeren) te trainen. Dit heeft geleid tot protesten en onrust, vooral omdat Meta tegelijkertijd 10% van zijn wereldwijde personeelsbestand heeft ontslagen. Critici betwijfelen de effectiviteit van deze methode voor AI-training en zien het meer als een vorm van prestatiebewaking of zelfs als een manier om werknemers aan te moedigen om zelf te vertrekken.

• Mark Cuban stelt belasting op AI-tokens voor (71:35) — Ondernemer Mark Cuban heeft voorgesteld om een federale belasting te heffen op AI-tokens (digitale eenheden die worden gebruikt in AI-systemen), minder dan 50 cent per miljoen, om AI-spelers aan te moedigen tokenisatie (het proces van het omzetten van informatie in tokens) te optimaliseren, energieverbruik te verminderen en 10 miljard dollar per jaar te genereren. De hosts uiten echter scepticisme over de uitvoerbaarheid, gezien de snelle evolutie van AI-technologieën die tokens overbodig kunnen maken.

• Colossal Biosciences broedt kuikens in een kunstmatig ei (77:23) — Colossal Biosciences heeft met succes kuikens uitgebroed in een kunstmatig ei, wat een doorbraak is in 'ex utero'-gestatie (ontwikkeling buiten de baarmoeder). Dit is onderdeel van hun project om uitgestorven soorten, zoals de wolharige mammoet, de direwolf en de dodo, terug te brengen. Het kunstmatige ei maakt real-time monitoring (constante controle) van de embryonale ontwikkeling (de ontwikkeling van het ongeboren dier) mogelijk en pakt uitdagingen aan zoals zuurstoftoevoer tijdens late gestatie (het einde van de zwangerschap).

• Verzet tegen datacenters en energiestrijd (86:05) — Een Gallup-peiling toonde aan dat 70% van de Amerikanen de bouw van datacenters (grote computercentra) in hun gemeenschap tegenwerkt, met bezwaren over elektriciteitskosten, waterverbruik en milieuschade. Een voorbeeld hiervan is Nevada Energy dat 75% van de elektriciteitsvoorziening van Lake Tahoe tegen 2027 naar datacenters wil omleiden. Dit conflict toont de spanning tussen de vraag naar rekenkracht (computervermogen) en lokale zorgen, maar ook de potentiële economische kansen die datacenters bieden voor staten.

• Texas overtreft Californië in hernieuwbare energie (91:18) — Texas heeft Californië overtroffen in de implementatie (uitvoering) van grootschalige zonne-energie, opslag en windenergie. Dit benadrukt de effectiviteit van staatscompetitie en flexibel beleid voor de groei van hernieuwbare energie (energiebronnen die niet opraken), ondanks de rijke fossiele brandstofbronnen van Texas. Het toont aan dat energievoorziening, cruciaal voor AI, overal kan groeien waar de wil er is.

• Salim Ismail's 'Organizational Singularity' (94:02) — Salim Ismail introduceert zijn concept van de 'Organisatorische Singulariteit' (een punt waarop organisaties zo geavanceerd worden door AI dat ze fundamenteel anders functioneren), een nieuw organisatiemodel voor het AI-tijdperk. Hij stelt dat traditionele bedrijfsmodellen falen wanneer AI de kosten van interne transacties en coördinatie lager maakt dan die buiten het bedrijf. Het nieuwe model plaatst een 'intelligentie-stapel' (OODA-lus - een cyclus van Observeren, Oriënteren, Beslissen en Handelen) in de kern, omgeven door een doelgerichte en bestuurlijke structuur. Mensen fungeren als toezichthouders en exception-handlers (mensen die onverwachte problemen oplossen), terwijl AI-agenten (slimme computerprogramma's) de uitvoering op zich nemen. Dit moet organisaties 100 keer performanter (productiever) maken.

Drie kernideeën

1. AI verandert economische macht en voorspellingsvermogen, wat leidt tot een verschuiving van kapitaal.

De opkomst van geavanceerde AI-modellen, zoals GPT-5.5 dat voorspellingsmarkten overtreft, en de integratie van AI in persoonlijke financiën, duidt op een radicale hertekening van economische structuren. Deze modellen concentreren voorspellende kracht en financiële expertise, waardoor traditionele financiële instellingen en adviesdiensten onder druk komen te staan. Het kapitaal (geld en middelen) stroomt nu naar de "nieuwe economie" van AI-bedrijven en hun "agent-tot-agent"-systemen (systemen waarin slimme computerprogramma's met elkaar communiceren en taken uitvoeren), wat een parallel banksysteem creëert dat losstaat van de traditionele structuren.

2. De impact van AI op werk en onderwijs vereist een fundamentele heroverweging van vaardigheden en waardecreatie.

Het groeiende maatschappelijke verzet tegen AI, zoals het uitjouwen van Eric Schmidt, en de problemen met academische integriteit (eerlijkheid in het onderwijs) op universiteiten zoals Stanford, onderstrepen de angst voor baanverlies en de irrelevantie van traditionele vaardigheden. Dit benadrukt de noodzaak om het onderwijs te transformeren van een credentialiseringssysteem (een systeem dat zich richt op diploma's en certificaten) naar een platform voor "AI-native" talentontwikkeling (het opleiden van mensen die goed kunnen werken met AI) en ondernemerschap. Het is cruciaal dat individuen leren hoe ze AI als hulpmiddel kunnen inzetten om zelf banen te creëren en de toekomst vorm te geven, in plaats van te concurreren met of weerstand te bieden aan AI.

3. De fysieke en organisatorische infrastructuur van de wereld wordt radicaal opnieuw gedefinieerd door AI en biotechnologie.

De gigantische schaal van de SpaceX beursgang (IPO) en de ontwikkeling van Starship V3 voor frequent ruimtetransport, gecombineerd met de door AI gedreven oplossing van complexe wiskundige problemen, toont een ongekende expansie van menselijke capaciteiten. Tegelijkertijd verschuiven de prioriteiten van energie-infrastructuur (datacenters en hernieuwbare energie) en zien we de opkomst van programmeerbare biologie (biologie die kan worden beïnvloed en aangepast) (kunstmatige eieren voor uitgestorven soorten). Deze ontwikkelingen vragen om een nieuwe "organisatorische singulariteit" (een punt waarop organisaties fundamenteel anders functioneren door AI), waarbij bedrijven hun structuren herdefiniëren om AI-native te zijn (geschikt voor AI), met intelligente systemen in de kern en menselijk toezicht.

Quote van de week

"Dit is een veel groter moment in de geschiedenis dan enkel het oplossen van een wiskundig probleem. Het is zo opmerkelijk."

— Peter Diamandis, op 43:01

Wat betekent dit

Voor een Vlaamse of Belgische lezer betekenen deze ontwikkelingen een versnelde verschuiving in economie, arbeidsmarkt en onderwijs. De enorme kapitaalstromen (geldstromen) richting AI-bedrijven wereldwijd, inclusief investeringen vanuit Europa, zullen de concurrentiepositie van Belgische bedrijven beïnvloeden. De EU AI Act (een Europese wet over het gebruik van AI) zal een kader bieden voor de regulering (het opstellen van regels) van AI-toepassingen, wat kansen en uitdagingen oplevert voor Belgische innovators (vernieuwers) en universiteiten.

Instellingen zoals imec en de KU Leuven, die voorop lopen in AI-onderzoek, kunnen profiteren van de open source AI-modellen (AI-programma's waarvan de broncode openbaar is) en de groeiende vraag naar rekenkracht (computervermogen) en datacenters (grote computercentra).