Aflevering uitgezonden op 2026-05-09 · 126 min · YouTube
Google's Recordkwartaal, Witte Huis Grijpt In, en GPT 5.5 Overklast Stilzwijgend Mythos
Moonshots #254 — 2026-05-09 — 126 min
Waar gaat het over
In deze aflevering bespreken Peter Diamandis, Alex Wiesner-Gross, Dave Blunden, Saleem Ismail en gast Brian Elliott de laatste ontwikkelingen in de wereld van artificiële intelligentie (AI - slimme computerprogramma's die zelf kunnen leren). Centraal staan de buitengewone kwartaalresultaten van Google, de groeiende bemoeienis van de overheid met AI-modellen (de slimme computerprogramma's zelf), de felle concurrentiestrijd tussen de leidende AI-labs (bedrijven die zich bezighouden met AI-onderzoek en -ontwikkeling) en de verrassende locaties waar datacenters (grote computerparken) nu worden gebouwd.
Het nieuws van deze week
- Google behaalt recordkwartaal dankzij AI (00:00) — Alphabet (het moederbedrijf van Google) rapporteerde een omzet (de totale verkoopopbrengst) van 109,9 miljard dollar, een groei van 22% jaar-op-jaar (vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder), en een winst van 62,6 miljard dollar. Google Cloud (de clouddienst van Google, waarmee bedrijven hun gegevens en programma's online kunnen opslaan en gebruiken) overtrof de concurrentie met 20 miljard dollar omzet en 63% groei, grotendeels aangedreven door AI-toepassingen (gebruik van AI) in het hele Google-ecosysteem (het geheel van alle diensten en producten van Google), inclusief advertenties en YouTube.
- Witte Huis overweegt voorafgaande goedkeuring AI-modellen (00:24) — De Amerikaanse regering, onder de Trump-administratie (de regering van president Trump), overweegt een proces waarbij geavanceerde (ver ontwikkeld) AI-modellen (slimme computerprogramma's) voorafgaand aan hun publicatie worden gecontroleerd door een werkgroep van technologieleiders en overheidsfunctionarissen. Dit is een ommezwaai van hun eerdere open beleid, ingegeven door de snelle capaciteitsgroei van AI (de toename van wat AI allemaal kan), zoals het model Mythos.
- GPT 5.5 presteert beter dan Claude Mythos (08:02) — Hoewel Mythos als een doorbraak werd gezien, suggereren publieke cybersecurity-benchmarks (officiële tests die meten hoe goed computerbeveiligingsprogramma's werken) dat GPT 5.5 (een AI-model van OpenAI), dat breder beschikbaar is, nu sterker is op deze gebieden en vijf keer goedkoper werkt dan Mythos, wat een verrassende verschuiving in de AI-concurrentie teweegbrengt.
- Overheidscontrole AI creëert 'compliance-gracht' voor grote spelers (10:00) — De mogelijke nieuwe overheidsregulering (regels) kan een "compliance-gracht" creëren. Dit betekent dat alleen grote AI-labs (bedrijven die AI ontwikkelen) de kosten en complexiteit van het goedkeuringsproces kunnen dragen, wat de concurrentie met kleinere spelers kan verstikken en kan leiden tot een oligopolie (een marktvorm waarbij slechts enkele grote bedrijven de dienst uitmaken).
- Pentagon sluit AI-overeenkomsten met techgiganten (14:51) — Het Pentagon (het Amerikaanse Ministerie van Defensie) heeft overeenkomsten gesloten met zeven AI-bedrijven, waaronder Google, OpenAI, Amazon en Microsoft, voor militaire toepassingen. Google's overeenkomst staat levering van AI toe voor "elk wettig overheidsdoel", wat leidde tot protesten van Google-medewerkers.
- Google's DeepMind-eenheid kampt met interne frictie over militaire samenwerking (17:06) — De DeepMind-eenheid van Google in Londen, die cultureel enigszins losstaat van het Amerikaanse moederbedrijf, ervaart interne spanningen over de militaire contracten. Dit komt voort uit een geschiedenis waarbij DeepMind overwoog om een onafhankelijk bedrijf te worden, vergelijkbaar met Anthropic (een ander AI-bedrijf).
- Google eveneens geconfronteerd met rekenkrachtbeperkingen (24:44) — Zelfs Google, 's werelds grootste bouwer van digitale infrastructuur (systemen en netwerken voor informatietechnologie), geeft toe dat de vraag naar AI-rekenkracht (de capaciteit van computers om berekeningen uit te voeren) zo hoog is dat ze niet snel genoeg kunnen bijbouwen. Het bedrijf zegt zelfs nee tegen potentiële omzet en moet intern strijden om de beschikbare rekenkracht voor diensten zoals Search (Google Zoeken), Cloud en DeepMind.
- OpenAI's verschuiving van Microsoft naar Amazon (31:48) — OpenAI heeft de exclusiviteit met Microsoft Azure (de clouddienst van Microsoft) beëindigd en maakt nu gebruik van AWS (Amazon Web Services, de clouddienst van Amazon), Google Cloud en Oracle (nog een cloud- en softwarebedrijf). Dit volgt op een eerdere deal van 100 miljard dollar met AWS. De beslissing wordt toegeschreven aan Microsoft's onvermogen om OpenAI's enorme vraag naar rekenkracht te vervullen, wat de "echtelijke band" tussen de twee heeft verzwakt.
- OpenAI mist financiële doelstellingen en overweegt uitstel beursgang (36:56) — OpenAI miste interne doelen voor wekelijkse gebruikers van ChatGPT (een populair AI-programma dat tekst kan genereren) en behaalde meerdere omzetdoelstellingen niet. De CFO (chief financial officer, de financieel directeur) waarschuwde voor problemen met datacenterverplichtingen (afspraken over het gebruik van computerparken) als de groei stagneert en stelde een beursgang (IPO - de eerste keer dat een bedrijf zijn aandelen op de beurs te koop aanbiedt) in 2027 voor. Ze gaf aan dat het bedrijf niet voldoet aan de rapportagestandaarden (regels voor financiële verslaglegging) voor beursgenoteerde bedrijven.
- AI-labs werken samen met private-equityfirma's (44:10) — OpenAI sloot een samenwerking van 10 miljard dollar met TPG, Brookfield en Advent (bedrijven die investeren in andere bedrijven), terwijl Anthropic een samenwerking van 1,5 miljard dollar aanging met Blackstone, Goldman Sachs en Hellman (eveneens investeringsmaatschappijen en banken). Beide initiatieven richten zich op het uitrollen van AI in bedrijfsactiviteiten en portfoliobedrijven (bedrijven waarin ze geïnvesteerd hebben), wat een directe route is voor AI-implementatie (het in gebruik nemen van AI) in legacy-bedrijven (oudere, traditionele bedrijven) met inefficiënties (zaken die beter kunnen).
- Richard Dawkins suggereert dat Claude al "bewust" zou kunnen zijn (53:40) — De evolutionair bioloog Richard Dawkins stelde voor dat AI-modellen zoals Claude (een ander AI-programma) mogelijk al bewustzijn vertonen, met de vraag: "Als deze machines niet bewust zijn, wat zou het dan nog meer kunnen vergen?" Dit wijst op een groeiende filosofische discussie over de aard van AI-intelligentie (hoe slim AI precies is en wat dat betekent).
- China blokkeert Meta's AI-overname van Manus (59:57) — China heeft de overname van Manus (een AI-bedrijf) door Meta (het moederbedrijf van Facebook en Instagram) voor 2,5 miljard dollar geblokkeerd en probeert de deal ongedaan te maken. De oprichters van Manus ontvluchtten China op een geheime vlucht naar Singapore, wat de spanningen in de "koude oorlog" om AI-talent en -technologie tussen de VS en China benadrukt.
- Blitzi haalt 200 miljoen dollar op en zet in op grootschalige autonome softwareontwikkeling (66:44) — Het bedrijf Blitzi, een sponsor van de podcast, heeft 200 miljoen dollar opgehaald tegen een waardering van 1,4 miljard dollar. Blitzi richt zich op autonome softwareontwikkeling (het zelfstandig maken van computerprogramma's) voor grote codebases (verzamelingen van programmeercode) in de "Global 2000" (de 2000 grootste bedrijven ter wereld), en gebruikt daarvoor verschillende AI-modellen (o.a. Claude Code, Codex en Gemini) om de kwaliteit te verbeteren.
- Datacenterlocaties verschuiven naar de oceaan, ruimte en platteland (75:52) — De enorme vraag naar AI-chips (gespecialiseerde computerchips voor AI) en -rekenkracht drijft de ontwikkeling van datacenters (grote computerparken) naar onconventionele (ongebruikelijke) locaties. Peter Thiel ondersteunt Panthalysa, een initiatief voor oceaangebaseerde datacenters die gebruikmaken van golfenergie en zeewaterkoeling. Daarnaast stijgt de interesse in ruimtedatacenters (zoals StarCloud) en worden 67% van de geplande Amerikaanse datacenters nu op het platteland gebouwd.
- Sam Altman heroverweegt Universeel Basisinkomen (UBI) (96:19) — Sam Altman, CEO (algemeen directeur) van OpenAI, gelooft niet langer in UBI (Universeel Basisinkomen - een vast inkomen voor iedereen, ongeacht werk) als oplossing. Na een driejarige studie, die liet zien dat de uitgaven stegen zonder duidelijke verbetering in gezondheid, stelt hij voor dat mensen een belang krijgen in AI's succes via toegang tot rekenkracht, aandelen, of een publiek welvaartsfonds.
Drie kernideeën
1. De "koude oorlog" om AI-overheersing wordt intenser op meerdere fronten
De rivaliteit tussen de VS en China om de beste te zijn op het gebied van AI escaleert (wordt erger), met overheden die proactief ingrijpen (zelf actie ondernemen). Dit blijkt uit pogingen van het Witte Huis om AI-modellen te keuren vóór release (voordat ze worden uitgebracht), het groeiende aantal defensiecontracten (opdrachten voor het leger) voor AI-bedrijven en de agressieve acties van China om de overname van een AI-bedrijf door Meta te blokkeren. Deze spanningen hebben gevolgen voor internationale samenwerking, investeringen en zelfs de vrije beweging van AI-talent. Het "gatekeeping" (het controleren wie toegang heeft) van AI-modellen, zowel door overheden als door de labs (bedrijven die AI ontwikkelen) zelf, kan de innovatie belemmeren (tegenhouden) en de markt consolideren (de macht in handen van een paar grote spelers leggen).
2. Rekenkracht is de nieuwe, schaarse valuta die de wereldeconomie aanjaagt
De ongekende vraag naar AI-rekenkracht, gedreven door de exponentiële groei (zeer snelle toename) van AI-modellen, zorgt voor een fundamentele verschuiving (een grote verandering) in de economie. Zelfs giganten als Google worstelen met het bijhouden van de vraag naar chips en datacenters. Dit leidt tot een massale kapitaalinjectie (grote hoeveelheid investeringen) in chip- en energiebedrijven, en stuwt de ontwikkeling van datacenters naar onconventionele locaties zoals de oceaan, de ruimte en afgelegen landbouwgebieden. De "race om rekenkracht" herdefinieert (geeft een nieuwe betekenis aan) de waardeketen (de stappen die nodig zijn om een product of dienst te leveren) en creëert enorme kansen voor bedrijven die inspelen op deze schaarste (tekort).
3. De maatschappelijke impact van AI vraagt om een herdefiniëring van het "sociaal contract"
Terwijl AI de economische groei stimuleert en de productiviteit verhoogt (zorgt dat er meer gedaan kan worden), dwingt het ons ook na te denken over de bredere maatschappelijke gevolgen (wat het betekent voor de samenleving). Sam Altman's heroverweging van het Universeel Basisinkomen (UBI) ten gunste van "Universele Basisrekenkracht" (UBC - toegang tot computerrekenkracht voor iedereen) of "Universele Basisaandelen" (UBE - aandelen voor iedereen) toont een verschuiving in het denken over welvaartsverdeling (hoe rijkdom wordt verdeeld) in een AI-gedreven wereld. Het doel is om burgers deel te laten nemen aan de economische voordelen van AI, in plaats van alleen via herverdeling (opnieuw verdelen). Tegelijkertijd trekken verzekeraars zich terug uit AI-gerelateerde risico's, wat de noodzaak benadrukt voor nieuwe verzekeringsmodellen en reguleringen (regels) om de snel evoluerende (zich snel ontwikkelende) gevaren van AI op te vangen.
Quote van de week
"Als AI bewust wordt, heb je een probleem met morele rechten. Als het handelingsbekwaam wordt, heb je een bestuursprobleem. Het bestuursprobleem komt eerst."
— Saleem Ismail, op 106:39
Wat betekent dit
Voor Vlaanderen en België liggen hier zowel uitdagingen als opportuniteiten (kansen). De toenemende overheidscontrole op AI-modellen, zoals de EU AI Act (een Europese wet over AI), zal een directe impact hebben op de ontwikkeling en implementatie (het in gebruik nemen) van AI-systemen in onze regio. Belgische bedrijven en onderzoekers zullen moeten navigeren door een complexer regulerend landschap (een ingewikkelder geheel van regels).
De 'rekenkracht-schaarste' en de investeringen in infrastructuur creëren kansen voor gespecialiseerde bedrijven in chips, energie en koelsystemen. Innovatiehubs (centra voor vernieuwing) zoals imec, met hun expertise (deskundigheid) in nanotechnologie (technologie op heel kleine schaal) en chipontwikkeling, zouden een cruciale rol kunnen spelen in het aanpakken van deze wereldwijde uitdaging. Universiteiten zoals de KU Leuven en UGent kunnen zich richten op onderzoek naar energie-efficiënte (zuinig met energie) AI en koeltechnologieën.
De discussie over het nieuwe sociale contract en UBI (Universeel Basisinkomen) versus UBC (Universele Basisrekenkracht)/UBE (Universele Basisaandelen) is ook relevant. Hoe België de economische voordelen van AI eerlijk verdeelt en tegelijkertijd een veerkrachtige (sterke en flexibele) arbeidsmarkt behoudt, zal een belangrijk beleidspunt zijn. De uitsluiting van AI-risico's door verzekeraars opent deuren voor Belgische startups (nieuwe, jonge bedrijven) in gespecialiseerde AI-verzekeringen en cyberbeveiliging (beveiliging tegen internetcriminaliteit).
De verschuiving van datacenters naar onconventionele locaties, hoewel nu vooral Amerikaans, kan op termijn ook gevolgen hebben voor de locatiekeuze van datacenters in Europa, mochten vergelijkbare knelpunten (problemen of tekorten) opduiken. Het is cruciaal dat Vlaamse en Belgische beleidsmakers en innovators (vernieuwers) deze mondiale trends nauwlettend volgen om de competitiviteit (het vermogen om te concurreren) en welvaart van de regio te waarborgen.
Verder lezen